اگر تاکنون به جستجو پیرامون بخشهای مختلف سیستمعامل مورد استفاده خود (ویندوز، لینوکس، آندروید و …) و مشاهده پسوند فایلهای گوناگون مبادرت ورزیده باشید، بدون شک با فرمت RTF نیز آشنایی داشته و چه بسا در گشودن منابع و یا محتویات تحت آن نیز با سختی و مشقتهای متفاوتی مواجه گشتهاید، اما عملکرد پسوند نامبرده بر پایه کدام فرآیند توسعه یافته و چگونه میتوان به کنترل و هدایت صحیح آن پرداخت؟
اصطلاح RTF در حقیقت به دسته پسوندهای اختصاص یافته جهت اجرای فایلهای متنی در زیرمجموعه چهارچوبهای عظیم نرمافزاری همچون سیستمعاملها اطلاق و از کوتاه شده عبارت “قالب متنی غنی” یا به عبارتی دیگر “Rich Text Format” تشکیل شده است. فایلهای مبتنی بر پسوند RTF همانطور که از عنوان آن نیز میتوان دریافت توانایی نگهداری محتویات بهصورت متنی در بطن خود را دارا میباشند، اما از جمله اصلیترین تفاوتهای آنها در مقایسه با دیگر پسوندهای سادهای همچون txt میتوان به قابلیت حفظ اطلاعات بسیار بیشتر و فراتر اشاره کرد که خود در زمینه سهولت در اشتراک و فزونی زیبایی و تأثیرگذاری بسیار مفید واقع میگردد.
قالبهای متنی مسطح و هموار نظیر TXT در حالت کلی تنها میتوانند متون مربوطه را بهصورت بسیار ساده در ساختار خود به ثبت رسانده و حفظ اطلاعات پیچیده و مختلط همچون نوع قلم (فونت)، قالببندی متن، تصاویر، تشکیل جداول و … به هیچ عنوان امکانپذیر نمیباشد، اما این مهم در فایلهای متنی تحت پسوند RTF کاملاً مرتفع گشته و قابلیت نگهداری تمامی منابع نامبرده بهطور کلی میسر میباشد. علاوه بر آن اجرای فایلهای متنی مسطح با استفاده از نرمافزارهای پردازشگر کلمه همچون Wordpad کاملاً امکانپذیر میباشد، اما عکس این مهم (گشودن فایلهای RTF بهوسیله اپلیکیشنهای اجرای قالبهای فرمتی هموار نظیر Notepad) به دلیل وجود اطلاعات قالببندی و … میسر نبوده و محتویات بهصورت ناهمگون و کاملاً درهم مورد نمایش قرار میگیرند؛ کافی است یک مرتبه امتحان کنید.
پسوند RTF برای اولین بار توسط گروه طراحی و توسعه نرمافزار ویرایشگر مایکروسافت ورد بهعنوان نوعی قالب متنی عمومی قابل استفاده توسط بسیاری از نرمافزارهای پردازشگر کلمه در سال 1980 طراحی یافته است. هدف از توسعه قالب نامبرده بر طبق گفته سازندگان فراهم آوردن سهولت بیشتر در زمینه اشتراک فایلهای متنی با افرادی میباشد که نرمافزار ویرایشگر مایکروسافت ورد را بهعنوان برنامه اصلی مورد استفاده خود قرار نداده و دیگر اپلیکیشنهای مشابه را به دلایلی جایگزین آن نمودهاند (و حقیقتاً باید گفت که موفقیتهای بسیاری را نیز در این زمینه از آن خود کردهاند).
ساختار عمومی و استاندارد قالب متنی نامبرده بسیاری از نرمافزارهای پردازشگر کلمه همچون مایکروسافت ورد، LibreOffice ،OpenOffice ،AbiWord ،Wordpad ،Apple TextEdit ،Apple Pages ،Dropbox ،OneDrive ،Google Drive و … را قادر نموده است تا بهصورت پیشفرض از آن پشتیبانی کرده و قابلیت اجرا و ویرایش محتویات فایلهای مبتنی بر پسوند RTF را نیز بهآسانی فراهم آورند که این خود زمینه سهولت در اشتراک منابع را با همواری بسیار فراوانی همراه ساخته است، درست همانند فرمت PDF. این بدان معنی است که اگر شخصی فایل متنی خود را با استفاده از ویندوز و تحت پسوند RTF بستهبندی و سپس برای دوست خود که به استفاده از سیستمعامل مکینتاش یا لینوکس میپردازد ارسال کند، وی با استفاده از اپلیکیشن مناسب و یا حتی ابزارهای داخلی پلتفرم خود از امکان اجرا و مشاهده محتویات فایل با همان قالببندی اولیه و بدون کوچکترین اختلالی بهراحتی برخوردار میباشد. علاوه بر آن پیش از پیشرفت چشمگیر فایلهای تحت پسوند HTML و جایگزینی کامل آن، قالب فرمتی RTF بهعنوان چهارچوب اصلی بخشهای کمکرسانی سیستمعامل ویندوز مورد استفاده قرار میگرفته است.
طراحی و توسعه قالب متنی RTF در سال 2008 متوقف و دیگر نمونههای مشابه جایگزین آن گشتند، اما پسوند فوق هنوز هم با گستردگی فراوانی توسط بسیاری از سیستمعاملهای روز دنیا تحت پشتیبانی قرار دارد.
چگونه میتوان فایلهای مبتنی بر پسوند RTF را گشود؟
مطمئناً مهمترین نکته در گشودن فایلهای مختلف، استفاده از نرمافزار مناسب جهت مظاهرت از قالب مربوطه میباشد که پسوند مذکور نیز از این قاعده مستثنی نیست. همانطور که پیشتر نیز گفته شد، ساختار عمومی و استاندارد قالب متنی RTF بهصورت پیشفرض توسط طیف کثیری از انواع و اقسام نرمافزارهای پردازشگر کلمات و ابزارهای داخلی سیستمعاملهای مختلف مورد پشتیبانی قرار دارد که وظیفه این مهم در پلتفرم ویندوز بر عهده ویرایشگر Wordpad و در پلتفرم مکینتاش بر عهده برنامههای Apple TextEdit یا Apple Pages گذاشته شده است. علاوه بر آن امکان اجرای فایلهای متنی فوق با استفاده از بسیاری نرمافزارهای پردازشگر همچون مایکروسافت ورد، LibreOffice ،OpenOffice ،AbiWord و … نیز کاملاً میسر میباشد.
علاوه بر تمامی ابزارها و نرمافزارهای نامبرده، محبوبیت قالب متنی RTF موجب گشته است تا سرویسهای قدرتمند نگهداری و همگامسازی محتویات همچون DropBox ،OneDrive و Google Drive نیز بهطور پیشفرض از آن پشتیبانی کرده و امکان گشودن فایلهای مربوطه را فراهم آورند. خدمات آنلاین فوق اگرچه از امکان ویرایش منابع مبتنی بر پسوند RTF برخوردار نمیباشند، اما عملیات اجرای آنها را با درصد مقبولیت مناسبی به انجام میرسانند.
چگونه میتوان فایلهای مبتنی بر پسوند RTF را تبدیل کرد؟
از جمله سادهترین روشهای موجود جهت تبدیل قالبهای متنی RTF میتوان به گشودن فایلهای مبتنی بر آن بهوسیله نرمافزار ویرایشگر مورد نظر و سپس ذخیرهسازی مجدد آنها در موقعیت دیگری از دیسک سخت اشاره کرد. فرآیند تبدیل فایلهای RTF اغلب بهمنظور تغییر پسوند آنها به فرمت پیشفرض ویرایشگرهای مربوطه (بهعنوان مثال docx) صورت میپذیرد.
بهعنوان مثال برای تبدیل یک فایل مبتنی بر قالب RTF به دیگر فرمتهای موجود کافی است تا در ابتدا آن را با استفاده از نرمافزار ویرایشگر متن مایکروسافت ورد گشوده و پس از بارگذاری کامل آن کلید F12 را بفشارید.
حال در پنجره جدید نمایان شده، ابتدا از طریق منوی کشویی Save as type قالب فرمتی مناسبی را انتخاب و سپس بر روی کلید Save کلیک نمایید؛ مشاهده میکنید که محتویات بلافاصله در قالب فایل جدید در موقعیت تعیین شده تولید و در دسترس قرار میگیرد.
دستورالعمل فوق بر پایه نرمافزار ویرایشگر مایکروسافت ورد گردآوری شده است، اما روش انجام این مهم در بسیاری از دیگر ابزارهای پردازشگر کلمات نیز بهصورت مشابه انجام میپذیرد.
جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص پسوندهای ضمیمه به نوشته زیر مراجعه فرمایید:
“آشنایی با عملکرد پسوندهای ضمیمه (File Extension) و اهمیت آنها در پلتفرمهای مختلف”
آشنایی با پسوند ضمیمه RTF و نحوه گشودن آن با استفاده از ابزارهای مناسب
دانلود آخرین ورژن برنامه